Wat de doornen van de roos ons leren over trauma, grenzen en burn-out
Herken je dit?
- Je zegt bijna nooit nee, ook niet als je op is.
- “Stel gewoon je grenzen” hoor je vaak — en het verandert niets.
- Je werkt harder door, ook wanneer het al lang te veel is.
- Van buitenaf lijkt het niet efficiënt. Voor jou voelt het als de enige optie.
Als je jezelf hierin herkent, lees dan vooral verder — of ga meteen naar het gesprek onderaan.
In De Kleine Prins vraagt de prins aan de piloot waar de doornen van zijn roos voor dienen. Vier kleine doornen, tegen een wereld vol schapen en gevaar. De piloot, gehaast, antwoordt zonder nadenken: doornen dienen nergens voor, ze horen er nu eenmaal bij.
De prins wordt woedend. Niet omdat het antwoord fout is, maar omdat het zijn angst niet ziet: hij is ver van zijn roos, machteloos om haar te beschermen, en bang voor wat haar kan overkomen.
Dat is precies wat er gebeurt als iemand “stel gewoon grenzen” zegt tegen iemand die uitgeput is. Het klopt, en het mist tegelijk het punt volledig. Grenzen stellen is geen vaardigheid zoals een Excel-formule. Het verandert pas wanneer de angst erachter erkend wordt — de angst dat je, als je nee zegt, niet meer nodig bent, niet meer gewaardeerd, niet meer veilig.
Zolang die angst onaangeroerd blijft, groeien de doornen gewoon terug.
Wat dit op de werkvloer betekent
Zoveel mensen die uitvallen, hadden hun eigen doornen: harder werken dan nodig, nooit nee zeggen, alles zelf blijven doen. Geen zwakte — op dat moment de enige bescherming die er was.
De vraag is niet waarom je die doornen liet groeien. De vraag is: dienen ze vandaag nog dezelfde functie, of bescherm je iets dat allang niet meer bedreigd wordt op dezelfde manier?
In begeleiding zie ik zelden mensen die niet wéten hoe ze grenzen moeten stellen. Ik zie mensen die het heel goed weten, en het toch niet doen, omdat het vroeger niet veilig voelde. Dat verdwijnt niet door een tip. Wat wél helpt: die doornen niet wegwuiven, maar samen onderzoeken waar ze vandaan komen — en of je ze nu nog nodig hebt.
Herken je jezelf hierin?
Als je altijd “ja” zegt, nooit als eerste grenzen stelt, of jezelf voorbijloopt tot het niet meer ging: die doornen zijn ooit ontstaan omdat ze nodig waren. Je hoeft niet alleen uit te zoeken of dat nog steeds zo is.
Bent u arts?
Patiënten bij wie grenzeloos werken, perfectionisme of een moeilijk verleden meespeelt in het ontstaan of aanhouden van klachten, hebben vaak baat bij begeleiding die verder gaat dan klachtenvermindering — gericht op duurzame terugkeer naar werk, in afstemming met u als behandelend arts.
Ik werk in het Nederlands, Frans en Engels, en kan meestal snel een eerste gesprek inplannen.